Hotline: 0941068156
Quảng cáo
Tin Nóng

Thu hút đầu tư cho nông nghiệp

18 Tháng Tám 2018 4:58:00 CH

Moitruong24h - Chia sẻ với những khó khăn mà doanh nghiệp (DN) đầu tư ngành nông nghiệp hiện đang đối mặt, Nhà nước sẽ trao quyền cho thị trường (TT) nhiều hơn. Chính phủ chỉ đóng vai trò kiến tạo, tức là tạo điều kiện và hỗ trợ chứ không phải làm thay vai trò TT. Mặt khác, cộng đồng DN, doanh nhân cần phát huy tinh thần khởi nghiệp, sáng tạo, đạo đức kinh doanh, xây dựng văn hóa DN, say mê hơn nữa với nghề để thúc đẩy thành công.

Kỳ 2: Tạo điều kiện & hỗ trợ doanh nghiệp

Tín dụng đã chảy mạnh vào nông nghiệp

Hội nghị thúc đẩy DN đầu tư vào nông nghiệp dưới sự chủ trì của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa diễn ra tại TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng được đánh giá như một “hội nghị Diên Hồng” cho các DN nông nghiệp. Phát biểu ý kiến tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cho biết, Nghị quyết số 26-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành T.Ư Đảng khóa X về phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân (NN-NT-ND) đã khẳng định vai trò và vị trí chiến lược của NN-NT-ND, đồng thời xác định DN là động lực chính để tái cơ cấu nền nông nghiệp và chỉ rõ mục tiêu phát triển DN nông thôn, trong đó có DN đầu tư vào nông nghiệp. Thực hiện chủ trương đó, Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích DN đầu tư vào NN-NT. Nhờ đó, ngành nông nghiệp nước ta đã có bước phát triển mạnh mẽ theo hướng sản xuất hàng hóa; năng suất, chất lượng, hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp đã từng bước được nâng cao; an ninh lương thực quốc gia được bảo đảm. Việt Nam đã có những sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu chiếm vị thế cao trên thị trường thế giới...

Trong thành quả đó, không thể không nói tới những đóng góp của ngành Ngân hàng. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Lê Minh Hưng khẳng định, NN-NT-ND luôn là đối tượng ưu tiên hàng đầu của NH. Trong thời gian qua, NHNN đã chủ động điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng, tỷ giá linh hoạt, thận trọng góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, tạo lập môi trường đầu tư cho các DN, đặc biệt là những DN đầu tư vào nông nghiệp. Các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, phấn đấu giảm lãi suất cho vay, nhất là đối với lĩnh vực NN-NT-ND luôn được NHNN tập trung chỉ đạo quyết liệt. Theo đó, từ cuối những năm 2008 đến nay, đã nhiều lần NHNN giảm mạnh các mức lãi suất điều hành với tổng mức giảm khoảng 8,75%/năm; điều chỉnh giảm trần lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND đối với các lĩnh vực ưu tiên, trong đó có lĩnh vực NN-NT-ND từ mức 15% xuống hiện còn 6,5%/năm...

Bên cạnh hoạt động cấp tín dụng thông thường, NHNN cũng đã quyết liệt chỉ đạo TCTD triển khai một số chương trình tín dụng đặc thù góp phần hỗ trợ DN, người dân đầu tư phát triển một số mặt hàng nông sản thế mạnh như: Cho vay khuyến khích phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (CNC), nông nghiệp sạch theo Nghị quyết 30/NQ-CP... Không chỉ đưa ra các chương trình, chính sách tín dụng kịp thời, NHNN luôn theo dõi sát sao, chỉ đạo TCTD thực hiện các giải pháp tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng phục vụ sản xuất nông nghiệp. Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, tín dụng đối với lĩnh vực NN-NT-ND tăng đều qua các năm và luôn cao hơn so tăng trưởng tín dụng chung. Đến cuối tháng 6-2018, dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực NN-NT-ND đạt 1.431.171 tỷ đồng, tăng 9,2% so cuối năm 2017, cao hơn so mức tăng trưởng tín dụng chung. Hiện dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực NN-NT-ND chiếm tỷ trọng 21% tổng dư nợ tín dụng nền kinh tế.

Nông dân vẫn là nhà đầu tư lớn nhất

Theo Giám đốc Quốc gia của Ngân hàng Thế giới (WB) Ousmane Dione, nông nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt nhiều thách thức. Cụ thể, các chuỗi giá trị nông nghiệp còn phân tán và rời rạc, các hoạt động hợp tác tập thể còn rất hạn chế ở cấp nông hộ và sự phối hợp gắn kết theo chiều dọc còn yếu. Những hạn chế này gây cản trở cho các nhà đầu tư (NĐT) tư nhân trong ngành nông nghiệp ở Việt Nam vì chi phí giao dịch cao. Hiện nay, chưa đến 2% giá trị vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được thực hiện trong lĩnh vực kinh doanh nông nghiệp. Đây là một tỷ lệ rất nhỏ và không mang lại nhiều giá trị gia tăng. Các NĐT chỉ đơn thuần mua nguyên liệu thô từ nông dân, sau đó sơ chế và xuất khẩu hàng hóa không có giá trị gia tăng sang thị trường nước ngoài, nơi sản phẩm được hoàn thiện và bán với giá cao hơn nhiều. Nông dân vẫn là những NĐT tư nhân lớn nhất trong nông nghiệp và phần lớn trong số họ chưa tham gia các chuỗi giá trị nông nghiệp.

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng cho biết, hiện cả nước hiện có khoảng hơn 49.600 DN đầu tư vào nông nghiệp, chiếm 8% tổng số DN đang hoạt động trên cả nước; nhưng các DN trực tiếp sản xuất các sản phẩm nông - lâm - thủy sản chỉ chiếm khoảng 1% tổng số DN với số lượng 7.600 DN. Còn lại là các DN trong chuỗi các ngành liên quan nông nghiệp như chế biến, cung cấp nguyên liệu đầu vào, dịch vụ thương mại… Nguồn vốn của DN hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 8-10% tổng nguồn vốn của toàn khu vực DN, trong đó vốn của các DN trực tiếp sản xuất chỉ chiếm khoảng 1%.

Trong giai đoạn vừa qua, doanh thu của DN trong lĩnh vực nông nghiệp có xu hướng tăng nhẹ, chiếm 15-16% doanh thu của toàn bộ DN trong nền kinh tế nhưng lợi nhuận của các DN nhóm ngành trực tiếp sản xuất lại có xu hướng giảm. Nhìn chung, lợi nhuận bình quân của một DN trong ngành trực tiếp sản xuất nông nghiệp chỉ đạt 1,08 tỷ đồng/năm.

Nguyên nhân được đại diện Câu lạc bộ Nông nghiệp CNC chỉ ra là quá trình tích tụ đất đai diễn ra chậm, manh mún vì vướng các quy định về hạn mức giao đất. Đây là yếu tố cản trở người dân và DN đầu tư dài hạn vào nông nghiệp trong khi 96% diện tích đất nông nghiệp đã được giao cho các hộ gia đình. Bên cạnh đó, do chưa có quy định rõ ràng về việc hỗ trợ DN thuê lại hoặc nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất nông nghiệp của nông dân nên việc triển khai các dự án đầu tư của DN sản xuất quy mô lớn gặp nhiều khó khăn. Các DN phần lớn có quy mô nhỏ, khó tiếp cận nguồn vốn lớn nên công nghệ lạc hậu, khó cạnh tranh, chi phí sản xuất cao dẫn đến lợi nhuận thấp, không có kinh phí để mở rộng và nghiên cứu công nghệ mới. Trong khi đó, phần lớn các NHTM chỉ cho vay vốn ngắn và trung hạn với lãi suất không thật sự ưu đãi. Các DN đầu tư vào nông nghiệp ứng dụng CNC đòi hỏi số vốn đầu tư lớn và thời gian thu hồi vốn dài nên rất cần sự bảo đảm ổn định và bền vững của quy hoạch khi quyết định đầu tư. Đồng thời, khâu giám sát thực hiện đầu tư theo quy hoạch cần được quy định chặt chẽ, tránh hiện tượng chồng chéo, gây thiệt hại cho DN đầu tư nông nghiệp theo quy hoạch.

Trao quyền cho thị trường nhiều hơn

Bộ trưởng KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng cho rằng, cộng đồng DN, doanh nhân cần đẩy mạnh tái cơ cấu, tăng cường liên kết, hợp tác kinh doanh, phát huy vai trò đầu tàu trong chuỗi liên kết, chuỗi giá trị nông nghiệp; hỗ trợ nâng cao năng lực của các hộ nông dân, HTX theo hướng sản xuất nông sản sạch.

Tuy nhiên, bà Thái Hương, nguyên Chủ tịch Tập đoàn sữa TH True Milk, chia sẻ, mặc dù đầu tư nhiều tiền của để ứng dụng CNC, kỹ thuật cao vào quy trình sản xuất, chuỗi sản phẩm của mình nhưng DN này vẫn chưa thu được lợi nhuận từ CNC.

Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty CP Bagico Nguyễn Thị Thành Thực cũng cho biết, không ít người đổ tiền vào nông nghiệp CNC, vay nợ nhưng cuối cùng phá sản, mang nợ và mất cả đất đai. Họ lâm vào tình cảnh như vậy vì thiếu thông tin, không được tiếp cận khoa học - kỹ thuật, đặc biệt họ là người yếu thế. Tại Trung Quốc, ngay cả địa phương nhỏ cũng có hiệp hội ngành hàng hỗ trợ DN, nhưng những người Việt Nam xuất khẩu hàng, làm thương mại ở TT Trung Quốc lại không có bất kỳ tổ chức nào. Chúng tôi vô cùng yếu thế và manh mún. Hiện có nhiều ưu đãi cho DN đầu tư điện tử, lập nhiều tổ chức hỗ trợ, vậy hà cớ gì không làm điều đó với nông nghiệp, một ngành mà Việt Nam có nhiều lợi thế?

Trước những khó khăn mà cộng đồng DN chia sẻ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu, các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện tốt Nghị định 57 của Chính phủ về cơ chế, chính sách khuyến khích DN đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn vừa ban hành tháng 4-2018. Đặc biệt, đẩy mạnh rà soát, điều chỉnh, giảm các thủ tục hành chính (TTHC) trong lĩnh vực nông nghiệp, cắt giảm 50% số TTHC thuộc lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. TT tiêu thụ là vấn đề rất lớn, mấy năm trở lại đây, Việt Nam đã xuất hiện tình trạng dư thừa. Nông sản của chúng ta rất ngon nhưng chất lượng không đi liền với thương hiệu, đó là lỗi của tổ chức TT. Bộ Công thương cần đổi mới cơ chế hỗ trợ DN, xúc tiến mở rộng TT theo nguyên tắc trước khi gieo hạt giống cần nghĩ tới TT tiêu thụ ở đâu. Nhà nước sẽ trao quyền cho TT nhiều hơn. Chính phủ chỉ đóng vai trò kiến tạo, tức là tạo điều kiện và hỗ trợ chứ không làm thay vai trò TT. Cộng đồng DN, doanh nhân cần phát huy tinh thần khởi nghiệp, sáng tạo, đạo đức kinh doanh, xây dựng văn hóa DN, say mê hơn nữa với nghề để thúc đẩy thành công. Tất cả hãy nỗ lực, chung sức, đồng lòng cùng Chính phủ và người dân đưa các sản phẩm nông nghiệp Việt Nam vươn ra thế giới.

(Còn nữa)

 

 

 

 

 

 

Nguyễn Hữu - Đặng Thành/Nhandan

  • Thích và chia sẻ bài viết:

Bình luân