Hotline: 0941068156
Quảng cáo
Tin Nóng

Quản lý, sử dụng hiệu quả chất thải từ các nhà máy nhiệt điện

14 Tháng Năm 2018 2:00:00 CH

Moitruong24h - Nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng điện phục vụ sản xuất, sinh hoạt của người dân ngày một gia tăng thì việc phát triển các nhà máy nhiệt điện (NMNĐ) ở Việt Nam là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, hiện nay tại không ít NMNĐ việc quản lý, tái sử dụng các chất thải trong quá trình sản xuất điện chưa được chú trọng, không chỉ gây lãng phí tài nguyên, mà còn gây ô nhiễm môi trường.

Theo số liệu thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN và MT), hiện cả nước có 26 NMNĐ đang hoạt động, với tổng công suất khoảng hơn 13 nghìn mê-ga-oát. Các NMNĐ hiện tiêu thụ gần 48 triệu tấn than/năm, với lượng tro xỉ, thạch cao thải ra khoảng hơn 16,4 triệu tấn/năm. Dự kiến, đến năm 2020, cả nước sẽ có thêm 15 dự án nhiệt điện than được đưa vào hoạt động, nâng tổng công suất lên khoảng 24.370 MW và tiêu thụ khoảng 60 triệu tấn than/năm. Tuy nhiên, hiện nay còn nhiều NMNĐ đang thải tro, xỉ trực tiếp ra bãi thải dẫn đến nguy cơ gây ô nhiễm môi trường rất lớn. Cụ thể như: tro, xỉ thải tích tụ với diện tích lớn có thể làm rò rỉ nước thải ra môi trường (trường hợp thải xỉ ướt), gây ô nhiễm đất và nước; bụi (PM2,5 và PM5) phát sinh trong quá trình lưu giữ, vận chuyển nếu không có biện pháp kiểm soát (trường hợp thải xỉ khô). Còn không ít nhà máy hiện vẫn chưa hoàn thiện hệ thống vận chuyển, bãi chứa lưu giữ tro, xỉ, thạch cao và chưa đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường; chưa chủ động triển khai các phương án tiêu thụ, xử lý tro, xỉ để giảm diện tích bãi lưu giữ, nhất là chưa phối hợp đơn vị tiếp nhận tái sử dụng, tái chế tro, xỉ, thạch cao làm nguyên liệu sản xuất... 

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tồn đọng tro, xỉ, thạch cao ngày càng gia tăng tại các NMNĐ ở nước ta thời gian qua là do thiếu hướng dẫn kỹ thuật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về việc sử dụng tro, xỉ, thạch cao để làm vật liệu xây dựng, san lấp mặt bằng. Mặt khác, một số NMNĐ phát sinh tro, xỉ có chất lượng thấp, chưa đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn do Bộ Xây dựng ban hành; chưa chủ động phối hợp các nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng để tái sử dụng, tái chế tro, xỉ, thạch cao... 

Đề cập về vấn đề này, Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ TN và MT) Nguyễn Văn Tài cho biết: Điều 40, Nghị định số 24a/2016/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý vật liệu xây dựng nêu rõ: Đối với các chủ cơ sở phát thải tro, xỉ, thạch cao của các NMNĐ, phân bón hóa chất, luyện kim phải tuân thủ pháp luật về môi trường và các quy định khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về các giải pháp xử lý phế thải là tro, xỉ, thạch cao. Có trách nhiệm phân loại, sơ chế tro, xỉ, thạch cao bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng. Trường hợp không đủ khả năng tự phân loại, sơ chế tro, xỉ, thạch cao thì phải thuê đơn vị có đủ năng lực để thực hiện việc phân loại và sơ chế đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng… Năm 2017, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 452/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đẩy mạnh xử lý, sử dụng tro, xỉ, thạch cao của các NMNĐ, nhà máy hóa chất, phân bón làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng và trong các công trình xây dựng. Quyết định nêu rõ: Tro, xỉ, thạch cao FGD, thạch cao PG (trước, hoặc sau khi xử lý) đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hướng dẫn kỹ thuật làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng và sử dụng trong các công trình xây dựng, được xem là sản phẩm hàng hóa vật liệu xây dựng, điều chỉnh theo quy định của pháp luật về sản phẩm hàng hóa… 

Đến nay, Bộ TN và MT cũng đã ban hành một số văn bản hướng dẫn các đơn vị vận chuyển tro, xỉ, thạch cao phát sinh từ NMNĐ chuyển giao cho cơ sở tiếp nhận, sử dụng, xử lý trong trường hợp tro, xỉ chưa đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn làm vật liệu xây dựng (hoặc làm nguyên liệu khác); hướng dẫn các cơ sở sản xuất bổ sung hoạt động đồng xử lý chất thải rắn công nghiệp thông thường dựa trên công nghệ sản xuất sẵn có, mà không thuộc đối tượng phải lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), thì phải lập phương án trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, chấp thuận trước khi triển khai thực hiện tại các địa phương…

Nhờ vậy, đến nay các nhà máy có chất lượng tro, xỉ tốt đã thực hiện hợp chuẩn, hợp quy làm vật liệu xi-măng và đã chuyển giao cho các nhà máy xi-măng. Các chủ cơ sở phát thải và xử lý, sử dụng tro, xỉ, thạch cao FGD, thạch cao PG làm nguyên liệu cho sản xuất, sử dụng trong các công trình xây dựng theo đúng quy định của pháp luật… Đối với các NMNĐ không tự tái sử dụng, xử lý, tái chế tro, xỉ, thạch cao tại khuôn viên nhà máy đã được chuyển giao cho đơn vị có chức năng vận chuyển, xử lý chất thải rắn công nghiệp theo đúng quy định…

Tuy nhiên, các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường cho rằng, để quản lý, tái sử dụng chất thải từ các NMNĐ một cách có hiệu quả và bền vững, Bộ Xây dựng cần tiếp tục nghiên cứu ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hướng dẫn kỹ thuật, định mức kinh tế quy định việc xử lý, sử dụng tro, xỉ làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng (VLXD) và sử dụng trong các công trình xây dựng. Tiến hành thống kê, công bố công khai thông tin các NMNĐ phát sinh tro, xỉ đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn để làm VLXD và lượng tro, xỉ đã được các nhà máy xi-măng, bê-tông, sản xuất VLXD… Bộ TN và MT tiến hành rà soát, hoàn thiện, bổ sung các tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn xử lý tro, xỉ trong trường hợp tro, xỉ không thể tái sử dụng, tái chế; hướng dẫn các nhà máy phát sinh tro, xỉ và các đơn vị tiếp nhận, sử dụng tro, xỉ thực hiện đầy đủ yêu cầu bảo vệ môi trường trong quá trình hoạt động; xem xét, không phê duyệt báo cáo ĐTM trong trường hợp các NMNĐ không có phương án tiêu thụ, xử lý tro, xỉ…

UBND các tỉnh, thành phố phối hợp chặt chẽ các bộ, ngành liên quan tiến hành thu hồi phần diện tích bãi thải vượt quá diện tích chứa của hai năm sản xuất trung bình theo quy mô, công suất của từng nhà máy trên địa bàn; thường xuyên tổ chức các cuộc kiểm tra, giám sát, xử lý kịp thời những đơn vị, tổ chức, cá nhân không thực hiện nghiêm túc các quy định về quản lý, xử lý, sử dụng tro, xỉ làm nguyên liệu sản xuất VLXD và sử dụng trong công trình xây dựng trên địa bàn kịp thời, hiệu quả.

 

 

 

 

 

 

 

 

Thái Sơn/Nhandan

  • Thích và chia sẻ bài viết:

Bình luân