Hotline: 0941068156
Quảng cáo
Tin Nóng

Phát triển kinh tế biển ở đồng bằng sông Cửu Long

26 Tháng Tư 2019 2:00:00 CH

Moitruong24h - Qua hơn 10 năm thực hiện “Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020”, các tỉnh trong vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã khai thác tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển nghề khai thác, nuôi trồng thủy, hải sản. Nhiều địa phương đã bứt phá trong thu hút nguồn vốn đầu tư để phát triển một số lĩnh vực khác, vươn lên trở thành những điểm sáng…


Mỗi chuyến ra khơi, lao động nghề biển phải gồng mình gánh vác nhiều nỗi lo.

Kỳ 1: Nơi những con tàu ra khơi

Phát huy tiềm năng lớn

 

Nghề khai thác hải sản đã hình thành từ rất lâu và hưng thịnh trong một thời gian dài. Hình ảnh những chiếc tàu đánh cá hối hả ra khơi, khi trở về tôm cá đầy khoang khá gần gũi với người dân vùng ĐBSCL, đặc biệt là những vùng ven biển, hải đảo.

Là vùng duy nhất của cả nước tiếp giáp với cả Biển Đông và Biển Tây, ĐBSCL có bảy tỉnh tiếp giáp với biển, với hơn 750 km bờ biển, hơn 360.000 km vùng biển, đặc quyền kinh tế và gần 200 hòn đảo lớn nhỏ. Đây là lợi thế rất lớn trong phát triển kinh tế - xã hội. Qua hơn 10 năm thực hiện “Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020”, các tỉnh trong vùng đã khai thác tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển nghề khai thác, nuôi trồng. Một số nơi đã bứt phá trong thu hút nguồn vốn đầu tư để phát triển một số lĩnh vực khác, vươn lên trở thành những điểm sáng. Tuy nhiên, ở một số vùng biển và hải đảo, hạ tầng cơ sở thiếu thốn, đời sống người dân vẫn còn khó khăn.

Thực tế, vùng ĐBSCL không chỉ là vựa lúa, vựa trái cây, mà còn là túi cá của cả nước, chỉ tính sản lượng khai thác đã chiếm hơn 52% sản lượng cả nước. Một số tỉnh có nghề khai thác thủy sản phát triển mạnh như: Kiên Giang, Cà Mau, Bến Tre, Bạc Liêu, Sóc Trăng... dù chưa đạt đến trình độ cao, nhưng các địa phương này đã thực hiện kế hoạch đưa những con tàu ra khơi từ khá sớm.

Theo ông Đỗ Chí Sĩ, Chi cục trưởng Thủy sản tỉnh Cà Mau, Cà Mau có ngư trường khai thác lớn nhất vùng với hơn 80.000 km², ở cả Biển Đông và Biển Tây. Đội tàu đánh cá của tỉnh hiện có hơn 4.700 chiếc, với tổng công suất hơn 650.630 CV, trong đó hơn 31% là tàu có công suất từ 90 CV trở lên có khả năng khai thác xa bờ. Sản lượng khai thác hải sản của tỉnh mỗi năm từ 130.000 -150.000 tấn và phấn đấu ổn định đến năm 2020.

Đứng sau Cà Mau về diện tích ngư trường (rộng 63.290 km2) và chiều dài bờ biển (200 km), nhưng Kiên Giang có lợi thế đặc biệt về biển với 143 hòn đảo lớn, nhỏ nằm rải rác khắp các vùng biển Tây Nam, trong đó đảo Phú Quốc lớn nhất trong các đảo của Việt Nam nên có lợi thế rất lớn trong phát triển kinh tế biển. Chỉ tính riêng về khai thác, Kiên Giang cũng đã vươn lên đứng đầu khu vực ĐBSCL và cả nước khi sở hữu đội tàu lên đến gần 11.000 chiếc, trong đó hơn 3.600 chiếc công suất lớn, đánh bắt xa bờ.

Ông Nguyễn Văn Tâm, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Kiên Giang cho biết, nghề khai thác thủy sản ở Kiên Giang đa dạng, với gần 20 loại nghề khác nhau, nhưng tập trung chủ yếu vào bốn họ nghề chính gồm: lưới kéo, lưới rê, lưới vây và câu. Sản lượng khai thác thủy sản của tỉnh hằng năm đều tăng, hiện nay chiếm khoảng 16% tổng sản lượng cả nước và hơn 40% sản lượng của cả vùng ĐBSCL. Cụ thể, năm 2015, Kiên Giang khai thác được 493.824 tấn và năm 2018 là 589.535 tấn.

Theo ông Dương Tấn Trường, Chi cục trưởng Thủy sản tỉnh Sóc Trăng, thực hiện Nghị định 67 của Thủ tướng Chính phủ về các chính sách phát triển thủy sản, Sóc Trăng đã quan tâm hướng dẫn trình tự thủ tục, hỗ trợ ngư dân đóng mới tàu cá khai thác xa bờ, tổ chức lại sản xuất, khai thác thủy sản theo hướng hiện đại. Đến nay, toàn tỉnh có 1.203 tàu đánh cá, tổng công suất 183.686 CV, trong đó khoảng một phần ba là tàu khai thác xa bờ. Ngành chức năng của tỉnh đang triển khai chính sách hỗ trợ chủ tàu cá khai thác thủy sản bền vững, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác.

Các tỉnh Bến Tre, Bạc Liêu, Trà Vinh với nhiều địa danh gắn liền nghề biển, cảng cá như: Bình Đại, Ba Tri, Gành Hào, Định An, Láng Chim… từ lâu có tiếng trong nghề khai thác hải sản. Hiện đội tàu của tỉnh Bạc Liêu và Trà Vinh có gần 1.200 chiếc, còn Bến Tre là hơn 4.000 chiếc, trong đó tàu công suất lớn đánh bắt xa bờ mỗi tỉnh chiếm khoảng một phần ba tổng số tàu…

Tàu cá của ngư dân neo đậu tại bến.

Tập trung khắc phục khó khăn

Anh Nguyễn Trường Giang, một ngư dân mới hơn 30 tuổi nhưng đã sở hữu đội tàu đánh bắt xa bờ sáu chiếc. Anh Giang là thế hệ tiếp nối truyền thống của một gia đình ngư dân tại ấp Đầu Giồng, thị trấn Trần Đề, nơi có truyền thống về nghề đánh bắt hải sản ở Sóc Trăng.

Anh Giang bộc bạch: “Hiện nay, bình quân mỗi tàu có từ bảy đến mười lao động, nếu chuyến biển thuận có thể mang về lợi nhuận đến 100 triệu đồng, mỗi người có thu nhập từ 7-10 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, từ khi Ủy ban châu Âu (EC) rút thẻ vàng, nghề đánh cá ở nước ta đã gặp nhiều khó khăn. Nhưng thực tế đây lại là cơ hội để ngành khai thác hải sản Sóc Trăng nói riêng, vùng ĐBSCL và cả nước nói chung đánh giá lại thực trạng, tổ chức lại sản xuất, hoàn thiện hệ thống quản lý nghề cá để hướng tới mục tiêu phát triển bền vững”.

Ông Trương Văn Ngữ, Chủ tịch Hội nghề cá TP Rạch Giá (Kiên Giang) - quản lý 452 hội viên, hơn 1.700 tàu cá công suất lớn thừa nhận: “Tình trạng đánh bắt cá bất hợp pháp trong ngư dân không chỉ mới diễn ra mà đã có từ lâu. Ngư trường của nước ta tính cả Biển Đông và Biển Tây rất lớn, nhưng nguồn lợi hải sản đang cạn. Có rất nhiều nguyên nhân, nhưng tựu trung số lượng tàu thuyền tăng nhanh, số tàu nhỏ khai thác ven bờ lớn, phổ biến tình trạng khai thác hải sản đang trong quá trình lớn hoặc sinh sản và khai thác bằng các hình thức hủy diệt nguồn lợi... Chi phí cho một chuyến ra khơi của một cặp tàu đánh bắt xa bờ (cào đôi) giờ đây cao hơn trước rất nhiều. Từ giá vật tư, nhiên liệu đến những hợp đồng vay nóng lãi suất cao bên ngoài, cái gì cũng cao hơn trước. Chủ tàu muốn ra khơi phải chi hậu hĩnh cho “cò thủy thủ” để tìm người, phải cho thủy thủ ứng tiền trước. Đã vậy, giá cá lại không tăng, sản lượng thì sụt giảm nghiêm trọng. Do áp lực về doanh thu, nhiều chủ tàu, thuyền trưởng đã sử dụng các hình thức đánh bắt hải sản bất hợp pháp”.

Ông Mai Anh Nhịn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang thẳng thắn chỉ rõ, hiện nay ngành khai thác hải sản Kiên Giang đang đối mặt rất nhiều khó khăn, đặc biệt là từ khi chính quyền và ngành thủy sản siết chặt công tác quản lý, thực hiện nghiêm ngặt quy trình đánh bắt để sớm gỡ thẻ vàng cảnh báo của EC. Chúng tôi chưa có số liệu thống kê chính thức, nhưng đã có một lượng tàu nằm bờ vì khai thác không hiệu quả, một số phải bán rẻ tàu cá trả nợ vay.

Tuy nhiên, điều đáng ghi nhận là các địa phương trong vùng ĐBSCL đã nỗ lực thực hiện các giải pháp chống khai thác bất hợp pháp, không theo quy định và không khai báo (IUU).

Theo ngành thủy sản các địa phương, hiện nay, Tổng cục Thủy sản đang rốt ráo phối hợp các địa phương ven biển trong vùng ĐBSCL tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trên các vùng biển, nhưng tập trung ở Vịnh Bắc Bộ, Tây Nam Bộ và các vùng biển giáp ranh Indonesia, Malaysia… Bên cạnh đó, các địa phương cũng đã có nhiều giải pháp trước mắt duy trì ổn định nghề khai thác như thành lập các tổ, đội, nhóm hỗ trợ nhau, kéo dài chuyến biển, giảm chi phí vận chuyển, tăng lợi nhuận.

Ông Đỗ Chí Sĩ cho biết: “Cà Mau đã chuyển đổi dần các ngành nghề khai thác gần bờ gây thiệt hại nguồn lợi sang khai thác xa bờ, bám biển dài ngày, hoặc các nghề khai thác ít tiêu hao nhiên liệu. Ngoài khuyến khích chuyển đổi ngành nghề theo hướng vươn khơi dài ngày, chúng tôi đã đẩy mạnh công tác đào tạo, bổ sung lượng ngư dân có tay nghề, từng bước xây dựng hệ thống dịch vụ hậu cần nghề biển. Từ sự đầu tư chuyển đổi đồng bộ này, Cà Mau từng bước bảo vệ và duy trì tốt nguồn lợi hải sản.

Các tỉnh trong vùng cũng đã và đang chuyển đổi cơ cấu nghề biển theo hướng nêu trên. Tuy nhiên, để ngành khai thác hải sản phát triển bền vững, chính quyền các địa phương cần đầu tư hỗ trợ những hộ ngư dân khai thác ven bờ chuyển đổi ngành nghề; có biện pháp mạnh, cấm biển ở một số khu vực nhằm bảo tồn nguồn lợi, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trong lĩnh vực khai thác hải sản, không cấp phép tàu công suất nhỏ, tàu hành nghề lưới kéo. Bên cạnh đó, Chính phủ và các bộ, ngành cần sớm đàm phán ký hiệp định hợp tác đánh bắt hải sản với các nước trong khu vực, mở rộng ngư trường để ngư dân mạnh dạn đầu tư, yên tâm bám biển.

(Còn nữa)

 

 

 

 

 

 

 NHÓM PHÓNG VIÊN THƯỜNG TRÚ ĐBSCL/Nhandan

 

  • Thích và chia sẻ bài viết:

Bình luân