Hotline: 0941068156
Quảng cáo
Tin Nóng

Chậm như... giải ngân vốn đầu tư công!

10 Tháng Tám 2018 11:00:00 SA

Tuyến Metro số 1 TP Hồ Chí Minh (đoạn Bến Thành - Suối Tiên) cũng đang vướng về pháp lý. Ảnh: LAM ANH

Moitruong24h - Trong suốt ba năm qua, tình trạng chậm giải ngân vốn đầu tư công (ĐTC) luôn diễn ra, đặc biệt, trong hơn một năm qua cả nước không có một dự án (DA) tầm cỡ trọng điểm quốc gia nào được khởi công xây dựng. Sự trì trệ này đang đe dọa rất lớn tới tốc độ tăng trưởng không chỉ của năm 2018 mà cả các năm tiếp theo.

Theo Bộ Tài chính, ước thanh toán, giải ngân vốn ĐTC sáu tháng đầu năm 2018 là hơn 130.013 tỷ đồng, mới đạt 32,5% kế hoạch Quốc hội (QH) giao và đạt 33,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong khi đó, hàng loạt DA lớn đã triển khai cũng đang tiếp tục bị đình trệ do vướng các thủ tục pháp lý. Tình trạng này dẫn tới bức tranh ĐTC không mấy sáng sủa. Đơn cử, hai DA lớn được kỳ vọng sẽ khởi công trong năm 2018 là: DA Khu tái định cư DA sân bay Long Thành, tổng vốn 21.000 tỷ đồng để giải phóng mặt bằng 5.000 ha; DA cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đã được QH phân bổ vốn, nhưng đến thời điểm hiện tại vẫn chưa tiêu được một đồng nào.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của QH Nguyễn Đức Kiên cho rằng, giải ngân vốn ĐTC chậm là “căn bệnh” mà suốt ba năm nay chúng ta gặp phải sau khi Luật ĐTC có hiệu lực. Năm 2016, chúng ta nói do bộ máy Chính phủ mới nên gặp lúng túng, nhưng đến năm 2017 tình trạng này vẫn tiếp diễn khi phân vốn tới 11 lần. Và năm 2018, đến thời điểm tháng 5 vẫn chưa phân xong vốn đầu tư trung hạn thì làm sao giải ngân nhanh được?

Về hiệu quả của ĐTC, chuyên gia kinh tế Lê Xuân Nghĩa, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, đánh giá, đây là loại hình có mức độ lan tỏa rất lớn vào nền kinh tế, vì chủ yếu là đầu tư cơ sở hạ tầng. Khi ĐTC giảm thì sự lan tỏa này cũng giảm sút. Hiện nay, chúng ta đang vướng mắc trong giải ngân vốn ĐTC do nhiều nguyên nhân, mà trong đó là do Luật ĐTC và các nghị định có quy định khá ngặt nghèo. Sớm nhất là trong năm nay, các vướng mắc này mới được tổng hợp và trình ra QH, như vậy phải đợi tới năm sau mới triển khai được các DA, công trình lớn sử dụng vốn ĐTC. Đó là sự đình trệ đáng tiếc với ĐTC, ảnh hưởng lớn đến tăng trưởng kinh tế.

Thực tế, mặc dù kỳ vọng các nút thắt với ĐTC sớm được tháo gỡ, song sẽ khó lòng đẩy nhanh quy trình này bởi sự vướng mắc tồn tại ở văn bản cấp luật, để sửa đổi sẽ mất rất nhiều thời gian. Đơn cử như tại Phiên họp thứ 25 của Ủy ban Thường vụ QH vừa qua, một vấn đề vướng mắc được chỉ ra là quy trình thủ tục đánh giá tác động môi trường trong việc lập và phê duyệt DA đầu tư nói chung và ĐTC nói riêng. Cụ thể, Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) quy định, chủ DA phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, sau đó mới được phê duyệt chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, theo quy định của Luật Đầu tư và Luật ĐTC, DA đầu tư, ĐTC chỉ chính thức quyết định chủ DA khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư. Như vậy, phải có chủ trương đầu tư mới xác định được chủ DA để thực hiện ĐTM, và điều này là đi ngược lại quy định của Luật BVMT.

Để giải quyết tình trạng này, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang chuẩn bị DA Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BVMT và các luật khác có liên quan, nhưng dự kiến tới năm 2019 mới trình QH xem xét, thông qua. Như vậy, con đường để luật có hiệu lực và tháo gỡ vướng mắc sẽ còn rất dài.

Lấy dẫn chứng về một DA lớn khác cũng đang vướng về pháp lý là tuyến Metro số 1 TP Hồ Chí Minh (đoạn Bến Thành - Suối Tiên), ông Nguyễn Đức Kiên cho biết, năm 1997, QH có Nghị quyết (NQ) số 05/1997/NQ-QH10 về tiêu chuẩn các công trình quan trọng quốc gia trình QH xem xét, quyết định chủ trương đầu tư, trong đó quy định DA hơn 10.000 tỷ đồng là trọng điểm quốc gia. Đến năm 2006, NQ số 66/2006/NQ-QH11 về DA, công trình quan trọng quốc gia trình QH quyết định chủ trương đầu tư, nâng quy mô DA lên 20.000 tỷ đồng; và đến năm 2010, NQ số: 49/2010/NQ-QH12 nâng ngưỡng này là 35.000 tỷ đồng trở lên, trong đó có từ 11.000 tỷ đồng trở lên là ngân sách nhà nước. Nếu chiểu theo NQ này thì quyết định của Thủ tướng Chính phủ năm 2006 phê duyệt tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên có tổng mức đầu tư 17.000 tỷ đồng mà không xin ý kiến QH là “vướng” về mặt pháp lý. Vấn đề hiện nay phải tháo gỡ là tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên sẽ được xử lý theo văn bản pháp luật nào? NQ số: 49/2010/NQ-QH12 của QH, NQ số 66/2006/NQ-QH11 hay áp dụng theo Luật ĐTC? Hậu quả của sự chậm trễ do vướng mắc về pháp lý đối với DA này là rất lớn. Đến nay, sau hơn 10 năm thực hiện, Tuyến metro số 1 đã điều chỉnh tổng mức đầu tư tăng từ 17.387 tỷ đồng lên 47.325 tỷ đồng.

Mới đây, Bộ Tài chính đã có văn bản gửi các bộ, ngành, địa phương đề nghị chấn chỉnh công tác báo cáo, thống nhất mẫu biểu và nội dung báo cáo tình hình thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn ĐTC hằng tháng theo quy định của Bộ Tài chính. Theo đó, nội dung báo cáo phải có nhận xét, đánh giá tình hình giải ngân vốn ĐTC trong tháng so kế hoạch được giao, nêu rõ nguyên nhân giải ngân chậm (nếu có) và các hạn chế, vướng mắc trong quá trình thực hiện; từ đó đề xuất giải pháp khắc phục và kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ.

Văn phòng Chính phủ đã có văn bản thông báo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh thực hiện và thanh toán kế hoạch vốn ĐTC năm 2018. Trong đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu, các bộ, ngành, địa phương nghiêm túc thực hiện chế độ báo cáo về tình hình thực hiện và giải ngân vốn ĐTC hằng tháng, theo đúng hướng dẫn của Bộ Tài chính.

 

 

 

 

 

 

 

Quốc Bình/Nhandan

  • Thích và chia sẻ bài viết:

Bình luân