Hotline: 0941068156
Quảng cáo
Tin Nóng

Băn khoăn đề xuất chỉ bán hai loại xăng E5

14 Tháng Năm 2018 5:00:00 CH

Khách hàng mua xăng tại một cửa hàng xăng dầu trên đường Nguyễn Trãi (quận Thanh Xuân, Hà Nội).

Moitruong24h - Ý kiến đề xuất của doanh nghiệp (DN) đầu mối xăng dầu về việc Nhà nước nên sớm triển khai bán xăng sinh học E5 Ron 95 và “khai tử” xăng Ron 95 đã được lãnh đạo Bộ Công thương ủng hộ và khẳng định sẽ tổng hợp để báo cáo Chính phủ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu loại bỏ xăng Ron 95 và chỉ bán hai loại xăng E5 (xăng E5 Ron 92 và xăng E5 Ron 95) sẽ không chỉ xâm hại quyền, lợi ích chính đáng của người tiêu dùng mà còn gây tổn thất lớn đối với nền kinh tế.

Bảo đảm quyền của người tiêu dùng

Đề xuất của DN đầu mối xăng dầu về việc “khai tử” xăng khoáng Ron 95 và sớm triển khai bán xăng E5 Ron 95 đã gặp phải phản ứng mạnh mẽ của người tiêu dùng (NTD) trên cả nước. Anh Nguyễn Thế Trung, trú tại quận Đống Đa (Hà Nội) bức xúc: Kể từ khi xóa bỏ xăng Ron 92 và bán xăng E5 Ron 92, cánh lái xe chúng tôi rất vất vả trong việc tìm địa điểm để đổ nhiên liệu cho xe ô-tô của mình. Bởi thời điểm nhiều cửa hàng chỉ bán xăng E5 Ron 92 hoặc có bán xăng Ron 95 nhưng cột xăng Ron 95 được bố trí ở chỗ khó quan sát, không thuận tiện cho ô-tô ra vào. Muốn đổ được xăng Ron 95, bắt buộc phải đánh xe đi tìm cây xăng quy mô lớn. “Bây giờ, nếu toàn bộ các cây xăng triển khai bán hai loại xăng E5 theo kiểu “chỉ định” chẳng khác nào bắt ép NTD sử dụng. Điều này đi ngược lại với quy luật thị trường, trong đó, các DN phải nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng với sự phong phú về mặt hàng, đa dạng về chủng loại để NTD lựa chọn” - anh Trung nhấn mạnh.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, việc sử dụng xăng E5 và xăng Ron 95 cần phải tính tới nhiều yếu tố. Theo đó, nhiều loại ô-tô có dung tích xi-lanh thấp, đơn giản, có thể sử dụng xăng E5 vì chỉ số ốc-tan thấp. Đối với những ô-tô hạng sang, đời mới có đến sáu xi-lanh và sức ép lớn nên phải dùng xăng Ron 95 vì chỉ số ốc-tan cao. Mặt khác, trong nền kinh tế thị trường, quyền lựa chọn là của NTD, không thể bắt ép sử dụng theo kiểu mệnh lệnh hành chính. Trên thế giới, không quốc gia nào buộc người dân sử dụng một loại xăng như vậy. Ngoài ra, xăng E5 liệu có đáp ứng đủ nhu cầu thị trường hay không hiện vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng. Nếu không kiểm soát được, các DN sẽ lợi dụng sự độc quyền để nâng giá bán, buông lỏng chất lượng sản phẩm, xâm hại NTD, gián tiếp gây thiệt hại cho nền kinh tế. Chính vì vậy, việc triển khai sử dụng hai loại xăng E5 cần xem xét cẩn trọng, tránh gây bức xúc đối với người dân và không phù hợp với kinh tế thị trường. Nhiều người cũng bày tỏ sự lo ngại khi trên thị trường chỉ lưu thông hai loại xăng E5 sẽ dẫn tới sự độc quyền về cồn E100 (dùng để pha chế xăng E5), lúc đó giá nguyên liệu đầu vào tăng, chắc chắn kéo theo giá xăng E5 tăng cao.

Nhìn nhận dưới góc độ NTD, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, bất cứ chính sách nào khi ban hành cũng cần bảo đảm hài hòa ba lợi ích: Nhà nước, NTD và DN. Đối với mặt hàng xăng cũng vậy, việc “khai tử” xăng Ron 95 không chỉ xuất phát từ lợi ích của DN mà phải xem xét, cân nhắc kỹ nhằm bảo đảm quyền lợi NTD. Để phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam, Chính phủ đã có những bước đi rất thận trọng; Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án 177 và lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống. Về tổ chức bán xăng E5 Ron 92, sau khi thí điểm ở bảy địa phương, Bộ Công thương đã tổng kết, sau đó mới triển khai bán rộng rãi trên cả nước theo đúng lộ trình được phê duyệt, từ ngày 1-1-2018, chỉ sản xuất, kinh doanh xăng E5 Ron 92 và xăng khoáng Ron 95. Vì vậy, việc đề xuất “khai tử” xăng Ron 95 vừa qua là vội vã, cần cân nhắc thận trọng để không ảnh hưởng đến quyền được lựa chọn hàng hóa của NTD. 

Tránh sự áp đặt, cứng nhắc

Từ khi triển khai bán xăng E5 Ron 92 trên toàn quốc đến nay, mặc dù sản lượng tiêu thụ không đạt được như kỳ vọng nhưng tín hiệu trên thị trường cho thấy, nhu cầu tiêu dùng của người dân đối với mặt hàng này đang có dấu hiệu gia tăng. Trưởng cửa hàng xăng dầu 194 Thái Thịnh (quận Đống Đa) Trần Trọng Khánh cho biết, trước kia, bình quân mỗi ngày cửa hàng bán được 4.000 đến 5.000 lít xăng E5 Ron 92, nay đã tăng lên 7.000 đến 7.500 lít. Đáng chú ý, trong hai tháng trở lại đây, đối tượng khách hàng chuyển sang sử dụng xăng E5 Ron 92 nhiều hơn xăng Ron 95 bởi có sự chênh lệch về giá (hiện chênh khoảng 1.470 đồng/lít). Theo số liệu thống kê của cửa hàng, nếu xăng Ron 95 bán được 100 lít thì xăng E5 Ron 92 cũng bán được từ 83 đến 85 lít, cho thấy tín hiệu tích cực của xăng E5 trên thị trường. Tương tự, đại diện của Xí nghiệp bán lẻ xăng dầu (thuộc Công ty Xăng dầu khu vực I) cho biết, tỷ lệ bán xăng E5 Ron 92 so với xăng Ron 95 đang đạt ở mức 63% và 37%. Trong thời gian tới, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) sẽ chú trọng, đẩy mạnh hơn nữa sản lượng tiêu thụ xăng E5 Ron 92 trong toàn hệ thống. 

Đại diện của Petrolimex cho biết, việc bán xăng E5 Ron 92 hiện còn nhiều khó khăn do NTD chưa thật sự tin tưởng chất lượng của mặt hàng, cũng như dư luận trong xã hội còn có nhiều ý kiến trái chiều. Việc triển khai bán xăng E5 Ron 92 của nhiều DN đầu mối cũng chưa thật sự quyết liệt. Bên cạnh đó, giá sắn trong nước đang tăng cao, làm tăng giá thành nguyên liệu đầu vào để sản xuất cồn E100, khiến chi phí phối trộn xăng E5 Ron 92 cũng bị tăng lên, gây khó khăn cho DN,... Do vậy, để xăng E5 Ron 92 phát triển được, cần tuyên truyền để NTD hiểu rõ về lợi ích của xăng E5 Ron 92 và sự tham gia tích cực hơn của các cửa hàng xăng dầu ngoài hệ thống Petrolimex. Đồng thời, Nhà nước cần có các cơ chế, chính sách ưu đãi phù hợp xăng E5 Ron 92 như điều chỉnh tăng lãi gộp định mức so với quy định hiện nay nhằm tạo động lực để các DN triển khai bán xăng E5; tăng độ chênh giá bán giữa xăng E5 Ron 92 và Ron 95 lên 2.500 đồng/lít,… để tăng sản lượng bán xăng E5 Ron 92 trên thị trường. Đồng quan điểm, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Vinastas Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, để NTD hiểu rõ hơn về xăng sinh học nói chung và xăng E5 Ron 92 nói riêng, công tác tuyên truyền để thay đổi nhận thức cần được đẩy mạnh, từ đó thay đổi thói quen của NTD.

Có thể thấy, đẩy mạnh sức tiêu thụ xăng E5 Ron 92 là một chủ trương đúng đắn, góp phần bảo vệ môi trường và an ninh năng lượng quốc gia. Tuy nhiên, việc “khai tử” xăng Ron 95 trong giai đoạn hiện tại là chưa phù hợp thực tiễn thị trường, nhất là sức mua của người dân đối với mặt hàng này còn thấp, chưa đạt như kỳ vọng. Mặt khác, nên duy trì song song hai mặt hàng xăng Ron 95 và xăng E5 Ron 92 để NTD có quyền lựa chọn; tránh sự áp đặt, sử dụng mệnh lệnh hành chính cứng nhắc nhằm ép buộc NTD sử dụng sản phẩm trái với sự phát triển của quy luật thị trường như hiện nay.

Việt Nam chưa hội đủ điều kiện để đưa ra một quyết định có tính cực đoan là chỉ dùng xăng sinh học, dừng sử dụng nhiên liệu khoáng 100%. Cơ chế thị trường cũng không cho phép áp đặt như vậy. Điều quan trọng nữa, hiện Việt Nam không thể thực hiện được việc chỉ bán xăng E5 vì nguồn ethanol chưa thể đáp ứng bền vững và chúng ta cũng chưa có những quy chuẩn cụ thể về tính năng nhiên liệu cho từng loại động cơ với tuổi đời khác nhau.

GS, TSKH Hồ Sĩ Thoảng (Hội Dầu khí Việt Nam)

 

 

 

 

 

 

 

 

Minh Đức/Nhandan

  • Thích và chia sẻ bài viết:

Bình luân